เซนเซอร์วัดอุณหภูมิ

เซนเซอร์วัดอุณหภูมิมีกี่ชนิด? Thermocouple, RTD และ Thermistor ต่างกันอย่างไร

อ่านประมาณ 8 นาทีอัปเดตล่าสุด: 2026-10-28

ตัวอย่างโพรบและเซนเซอร์วัดอุณหภูมิในงานกระบวนการ

เซนเซอร์วัดอุณหภูมิทำหน้าที่ตรวจจับการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและส่งสัญญาณไปยังเครื่องอ่านค่า ตัวควบคุม หรือเครื่องบันทึกข้อมูล แต่ละชนิดมีจุดเด่นและข้อจำกัดต่างกัน การเลือกให้เหมาะกับช่วงวัดและสภาพใช้งานช่วยให้ผลวัดตอบโจทย์งานมากขึ้น

ดูบริการสอบเทียบอุณหภูมิ →สอบถามการสอบเทียบเซนเซอร์ →ปรึกษาทีมงานทาง LINE →

เซนเซอร์วัดอุณหภูมิมีกี่ชนิด?

เซนเซอร์ที่พบได้บ่อยในเครื่องวัดอุณหภูมิและงานอุตสาหกรรม ได้แก่ Thermocouple, RTD และ Thermistor ตารางนี้เป็นตัวอย่างกลุ่มที่พบบ่อย ไม่ใช่รายการเซนเซอร์ทั้งหมด

ชนิดเซนเซอร์เพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกว่าเครื่องใดแม่นยำที่สุด ผลวัดขึ้นอยู่กับหัววัด เครื่องอ่านค่า การติดตั้ง สภาพแวดล้อม และการสอบเทียบร่วมกัน

เปรียบเทียบเซนเซอร์วัดอุณหภูมิ
ชนิด	จุดเด่น	ตัวอย่างงาน	ตรวจสอบก่อนใช้
Thermocouple	มีหลายชนิดและมีรุ่นสำหรับอุณหภูมิสูง	เตาอบ เครื่องจักร กระบวนการผลิต	Type ช่วงวัด สายต่อ และเครื่องอ่านค่า
RTD เช่น Pt100 / Pt1000	มีเสถียรภาพและความสามารถในการวัดซ้ำที่ดีเมื่อใช้อย่างเหมาะสม	ห้องปฏิบัติการ ถังผลิต ระบบควบคุม	ชนิดหัววัด ชั้นความคลาดเคลื่อน และสาย
Thermistor	ตอบสนองต่ออุณหภูมิได้ดีในช่วงออกแบบและมีขนาดเล็ก	เครื่องวัดอาหาร ห้องเย็น Data Logger	ช่วงวัดและความเข้ากันได้ของรุ่น

ความละเอียดกับความแม่นยำต่างกันอย่างไร?

ความละเอียด (Resolution) คือขั้นการเปลี่ยนแปลงค่าที่เครื่องแสดงได้ เช่น 25.1 และ 25.2 °C แสดงว่าหน้าจอมีความละเอียด 0.1 °C ส่วนความแม่นยำตามสเปก (Accuracy) เป็นข้อกำหนดของผู้ผลิตภายใต้เงื่อนไขที่ระบุ เช่น ±0.5 °C ในช่วงที่กำหนด

เครื่องสองเครื่องอาจแสดงละเอียด 0.1 °C เท่ากันแต่มีสเปกความแม่นยำต่างกัน ความละเอียดขึ้นอยู่กับเครื่องอ่านค่า ช่วงวัด และการตั้งค่า จึงไม่สามารถกำหนดตัวเลขเดียวให้เซนเซอร์ทุกตัวในแต่ละชนิดได้

1. Thermocouple คืออะไร?

Thermocouple ใช้โลหะต่างชนิดกันสร้างสัญญาณแรงดันไฟฟ้าที่สัมพันธ์กับความแตกต่างของอุณหภูมิ เครื่องอ่านค่าจะแปลงสัญญาณเป็นอุณหภูมิและชดเชยอุณหภูมิที่จุดอ้างอิง

มีหลาย Type เช่น K, T, J, E และ N แต่ละชนิดมีคุณสมบัติและช่วงใช้งานต่างกัน หัววัดบางแบบเล็กและตอบสนองเร็ว แต่เวลาตอบสนองขึ้นกับโครงสร้างและการติดตั้ง

จุดเด่น: มีโพรบหลายรูปแบบ และมีชนิดสำหรับงานอุณหภูมิสูง
งานที่เหมาะ: เตาอบ เครื่องจักร กระบวนการผลิต และโพรบอาหารที่ออกแบบสำหรับงาน
ความละเอียด: เครื่องบางรุ่นอาจแสดง 0.1 °C ในช่วงที่กำหนด แต่ไม่เท่ากับรับประกันความแม่นยำ ±0.1 °C
ข้อควรระวัง: ตั้ง Type ให้ตรงกับหัววัด ตรวจสายต่อ ขั้วต่อ ปลอก และสเปกเครื่อง

ภาพประกอบตัวอย่างรูปทรงโพรบ Thermocouple แบบสาย แบบจุ่ม แบบเกลียว และแบบวัดพื้นผิว — ภาพสร้างขึ้นเพื่อแสดงตัวอย่างรูปทรง Thermocouple ขนาดไม่เป็นสัดส่วนจริง และไม่ใช่ภาพสินค้าเฉพาะรุ่น

อ้างอิง: NIST · Thermocouple

2. RTD คืออะไร? Pt100 และ Pt1000 ต่างกันอย่างไร?

RTD อาศัยการเปลี่ยนแปลงค่าความต้านทานตามอุณหภูมิ ชนิดแพลทินัมที่พบบ่อย ได้แก่ Pt100 ซึ่งมีความต้านทานระบุ 100 Ω ที่ 0 °C และ Pt1000 ซึ่งมีค่าระบุ 1,000 Ω ที่ 0 °C เครื่องอ่านค่าจะแปลงความต้านทานเป็นอุณหภูมิ

RTD สามารถให้เสถียรภาพและความสามารถในการวัดซ้ำที่ดีเมื่อใช้อย่างเหมาะสม โดยผลจริงขึ้นกับคุณภาพหัววัดและเครื่องอ่านค่า

จุดเด่น: เหมาะกับงานติดตามและควบคุมอุณหภูมิ มีชั้นความคลาดเคลื่อนให้เลือก
งานที่เหมาะ: ห้องปฏิบัติการ ถังผลิต ห้องควบคุมสภาวะ และระบบควบคุม
ความละเอียด: เครื่องบางรุ่นอาจแสดง 0.1 หรือ 0.01 °C ตามสเปกและช่วงวัด ไม่ใช่ค่าความแม่นยำของหัววัดโดยตรง
ข้อควรระวัง: ตรวจ Pt100/Pt1000 และการต่อ 2, 3 หรือ 4 สาย ความต้านทานสายอาจมีผลหากไม่ได้ชดเชยอย่างเหมาะสม

ภาพประกอบตัวอย่างเซนเซอร์ RTD แบบชิ้นส่วนและโพรบอุตสาหกรรม — ภาพสร้างขึ้นเพื่อแสดงตัวอย่างรูปทรง RTD ขนาดไม่เป็นสัดส่วนจริง รูปร่างภายนอกเพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันชนิดเซนเซอร์

อ้างอิง: NIST · Platinum Resistance Thermometers

3. Thermistor คืออะไร?

Thermistor เป็นเซนเซอร์ที่ค่าความต้านทานเปลี่ยนตามอุณหภูมิ มักพบในเครื่องดิจิทัล เครื่องวัดอาหาร และอุปกรณ์บันทึกอุณหภูมิ ชนิด NTC มีความต้านทานลดลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ส่วน PTC มีความต้านทานเพิ่มขึ้นตามลักษณะที่ออกแบบไว้

เซนเซอร์มีหลายคุณลักษณะและช่วงใช้งาน ไม่ควรเปลี่ยนโพรบโดยดูเพียงรูปร่างหรือขั้วต่อ

จุดเด่น: มีขนาดเล็กและตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิได้ดีในช่วงออกแบบ
งานที่เหมาะ: เครื่องวัดอาหาร เครื่องพกพา ห้องเย็น และ Data Logger
ความละเอียด: เครื่องบางรุ่นอาจแสดง 0.1 °C หรือค่าอื่นตามสเปก ไม่ได้รับประกันความแม่นยำ
ข้อควรระวัง: ตรวจช่วงวัด ความเข้ากันได้กับเครื่อง วัสดุและการทำความสะอาดโพรบ

ภาพประกอบตัวอย่าง Thermistor แบบเม็ด แบบแผ่น แบบแก้ว และแบบโพรบ — ภาพสร้างขึ้นเพื่อแสดงตัวอย่างรูปทรง Thermistor ขนาดไม่เป็นสัดส่วนจริง รูปร่างภายนอกเพียงอย่างเดียวไม่ยืนยันชนิดเซนเซอร์

อ้างอิง: NIST · Thermistor

เลือกเซนเซอร์แบบไหนดี?

เริ่มจากสิ่งที่ต้องการวัด ช่วงอุณหภูมิ เกณฑ์ยอมรับ สภาพแวดล้อม และเครื่องอ่านค่าที่มีอยู่ การเลือกเซนเซอร์ที่เหมาะกับงานสำคัญกว่าการเลือกจากชนิดเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างแนวทางเลือกเซนเซอร์
ความต้องการ	แนวทางพิจารณา
อุณหภูมิสูงในเตาหรือเครื่องจักร	Thermocouple ชนิดที่รองรับช่วงและสภาพแวดล้อม
ติดตามกระบวนการผลิตหรือห้องปฏิบัติการ	RTD เช่น Pt100 ร่วมกับเครื่องอ่านค่าที่รองรับ
วัดอาหารหรือบันทึกอุณหภูมิห้องเย็น	Thermistor หรือโพรบที่ออกแบบสำหรับงานนั้น

ตัวอย่างเพื่อช่วยเลือกเบื้องต้น ต้องตรวจสเปกและความเหมาะสมของเครื่องและหัววัดจริง

ก่อนส่งสอบเทียบควรเตรียมอะไร?

ระบุว่าต้องการสอบเทียบเฉพาะหัววัด เฉพาะเครื่องอ่านค่า หรือทั้งชุดที่ใช้งานร่วมกัน พร้อมแจ้งจุดใช้งานจริงและเกณฑ์ยอมรับ การสอบเทียบช่วยให้ทราบผลเปรียบเทียบกับมาตรฐานอ้างอิง ณ จุดที่กำหนด ผู้ใช้ต้องนำผลไปประเมินตามเกณฑ์ของงาน

หากไม่แน่ใจชนิดเซนเซอร์ ส่งภาพเครื่อง ป้ายรุ่น หัววัด และช่วงใช้งานให้ S K Sale and Service Co., Ltd. ช่วยพิจารณาชนิดเครื่องและขอบข่ายที่เกี่ยวข้องก่อนเสนอราคา

ยี่ห้อ รุ่น ชนิดเซนเซอร์และหมายเลขเครื่อง
ช่วงวัด จุดใช้งานและเกณฑ์ยอมรับ
เครื่องอ่านค่า สาย และหัววัดที่ใช้งานร่วมกัน
สภาพแวดล้อม วิธีติดตั้ง และใบรับรองเดิมถ้ามี

FAQ

เครื่องแสดง 0.01 °C หมายถึงแม่นยำ ±0.01 °C หรือไม่?

ไม่เสมอไป 0.01 °C เป็นความละเอียดในการแสดงผล ส่วนความแม่นยำต้องดูสเปก เงื่อนไข และผลสอบเทียบ

Pt100 กับ Pt1000 ใช้แทนกันได้ไหม?

ไม่ควรสลับโดยไม่ตรวจ เครื่องอ่านค่าต้องรองรับชนิดหัววัดและตั้งค่าให้ตรง รวมถึงตรวจการต่อสาย

Thermocouple Type K กับ Type T ใช้การตั้งค่าเดียวกันได้ไหม?

ควรเลือกโพรบและตั้ง Type ในเครื่องให้ตรงกัน รวมถึงตรวจสายต่อและช่วงวัดของรุ่น

ดูบทความทั้งหมด

ดูบริการสอบเทียบเครื่องมือวัดอุตสาหกรรมทั้งหมด →

ดูบริการสอบเทียบอุณหภูมิ →สอบถามการสอบเทียบเซนเซอร์ →ศูนย์ความรู้